Przejdź do treści
Baza wiedzy

Czym jest system operacyjny zakładu? Prosta definicja dla kadry zarządzającej zakładem

DBR77 Team7 min czytania

Na tej stronie

System operacyjny zakładu to jeden system, który prowadzi codzienną pracę fabryki: produkcję, utrzymanie ruchu, jakość, magazyn i BHP, na jednym wspólnym modelu danych. Przyjmuje sygnały od maszyn i ludzi, zamienia je w zadania z właścicielem i terminem, a potem sprawdza, czy praca została wykonana. ERP nadal planuje biznes. System operacyjny zakładu prowadzi halę produkcyjną.

Nazwa pochodzi z informatyki: system operacyjny pozwala wielu programom dzielić jeden komputer, a system operacyjny zakładu pozwala produkcji, utrzymaniu ruchu, jakości i magazynowi dzielić jeden zapis maszyn, zleceń, materiałów i ludzi.

Gdzie znajduje się system operacyjny zakładu

Najprzydatniejszą mapę daje norma ISA-95. Poziomy od 0 do 2 obejmują proces fizyczny, czujniki i sterowniki PLC. Poziom 3 obejmuje systemy realizacji produkcji (MES) i inne systemy, które prowadzą operacje. Poziom 4 obejmuje czynności związane z prowadzeniem biznesu, tam gdzie znajduje się ERP.

Poziom 3 to więcej niż sama produkcja. Według podsumowania ISA-95 przygotowanego przez OPC Foundation koordynacja i sterowanie muszą obejmować co najmniej cztery obszary organizacji: produkcję, badania jakości i laboratoria, magazynowanie i zapasy oraz utrzymanie ruchu. LNS Research używa tych samych czterech obszarów, by zdefiniować zarządzanie operacjami produkcyjnymi (MOM).

W większości średnich zakładów te cztery obszary działają na osobnych narzędziach: MES albo arkusz kalkulacyjny, CMMS albo tablica, formularze jakości, dodatek do ERP dla magazynu. System operacyjny zakładu obejmuje cały poziom 3 jako jeden system, z danymi z maszyn napływającymi z dołu i ERP podłączonym od góry.

Według ISA-95 maszyny, czujniki i sterowniki PLC znajdują się na poziomach od 0 do 2, a ERP na poziomie 4.

Poziomy ISA-95: ERP na poziomie 4, system operacyjny zakładu na całym poziomie 3, maszyny, czujniki i PLC na poziomach 0 do 2

Co zawiera system operacyjny zakładu

Każda warstwa odpowiada na inne pytanie na zmianie.

WarstwaCo robiTypowe modułyNa jakie pytanie odpowiada
Dane z maszynOdczytuje stany, liczniki i wartości stanu technicznego z maszynIoTCo każda maszyna robi w tej chwili?
RealizacjaProwadzi zlecenia, ruchy magazynowe, kontrole, zlecenia pracy, zapisy BHPMES, WMS, QMS, CMMS, HSE, HRMCo jest produkowane, sprawdzane, przenoszone, naprawiane?
Planowanie i pomiarBuduje harmonogram i plan materiałowy, śledzi KPIAPS, MRP, KPICzy realizujemy plan i gdzie tracimy czas?
Zadania i komunikacjaZamienia sygnały w zadania z właścicielem, przenosi otwartą pracę między zmianamiTasking, komunikatorKto robi co, do kiedy i czy zostało to zamknięte?
InteligencjaUstala priorytety problemów, podpowiada kolejne kroki, najpierw testuje zmianyAI, cyfrowy bliźniakCo najpierw i co się stanie, jeśli to zmienimy?

W większości zestawów narzędzi brakuje czwartej warstwy: zakłady mają dane i ekrany, ale nie mają wspólnej ścieżki od sygnału do właściciela i do sprawdzonej naprawy. Artykuł Dlaczego dashboardy nie naprawiają fabryk przygląda się tej luce.

System operacyjny zakładu a zestaw osobnych narzędzi

Różnicę widać wtedy, gdy jedno zdarzenie dotyczy kilku działów. Przykład ilustracyjny: na dwuzmianowej linii rozlewniczej o 14:10 temperatura łożyska w nalewaku zaczyna rosnąć.

Przy osobnych narzędziach ekran SCADA pokazuje wartość na żółto. Operator dzwoni do utrzymania ruchu. Technik dodaje smaru i zapisuje notatkę na kartce. Dział jakości nie wie, że w butelkach z dwóch godzin mógł zmienić się poziom napełnienia. Plan nadal zakłada jutro pełną prędkość. Na porannej odprawie cztery osoby opowiadają tę historię z czterech systemów.

Przy systemie operacyjnym zakładu ten sam odczyt temperatury jest jednym zdarzeniem w jednym modelu danych. Otwiera zlecenie pracy dla utrzymania ruchu z właścicielem i czasem reakcji. Oznacza partie napełnione od 12:00 do kontroli jakości. Ostrzega planistę, że nalewak może wymagać postoju, więc przezbrojenie można przesunąć na to okno. Kierownik zmiany widzi otwarte zlecenie pracy przy przekazaniu zmiany.

Czym system operacyjny zakładu nie jest

Częste nieporozumienia:

  1. To nie jest większy MES. Obejmuje funkcje MES i dodaje utrzymanie ruchu, jakość, magazyn, planowanie i zadania na tych samych danych. Artykuł System operacyjny zakładu a MES i ERP porównuje oba rozwiązania.
  2. Nie zastępuje ERP. ERP zachowuje finanse, zakupy i plan główny. System operacyjny zakładu łączy się z nim i odsyła zamknięte zapisy.
  3. To nie jest dashboard nałożony na stare systemy. Warstwa raportowa tylko odczytuje dane, a system operacyjny zakładu także tworzy pracę i ją zamyka.
  4. To nie jest projekt typu „wszystko naraz”. Zakład może zacząć od jednego lub dwóch modułów na jednej linii. Kolejność ma większe znaczenie niż zakres; artykuł Jak połączyć MES, WMS, QMS i CMMS bez wymiany wszystkiego wyjaśnia, jak ją wybrać.

Jak sprawdzić, czy Twój zakład go potrzebuje

Nie każdy zakład go potrzebuje. Zakład z jedną linią i stabilnym produktem może dobrze działać na dobrym MES i zdyscyplinowanej porannej odprawie. Uzasadnienie rośnie wraz z liczbą przekazań między działami. Pięć sygnałów, że te przekazania Cię kosztują:

  • To samo zdarzenie jest wpisywane dwa razy lub więcej. Postój trafia do MES, potem do CMMS, a potem do raportu zmianowego.
  • KPI różnią się między działami. Produkcja i finanse podają inne OEE albo inny wskaźnik braków za ten sam tydzień.
  • Problemy żyją w czatach i e-mailach. Nikt nie potrafi powiedzieć, ile problemów jest w tej chwili otwartych na linii.
  • Dział jakości dowiaduje się o problemach z maszynami późno, często z reklamacji klienta albo podczas audytu.
  • Plan jest przebudowywany ręcznie za każdym razem, gdy maszyna staje albo materiał przychodzi z opóźnieniem.

Jeśli pasują trzy lub więcej, luka leży w połączeniu między Twoimi narzędziami. Badanie McKinsey z 2018 roku, obejmujące ponad 700 producentów, wykazało, że mniej niż jedna trzecia przeniosła kluczowe zastosowania cyfrowe do wdrożenia na dużą skalę.

Jak to działa w DBR77 IRIS

DBR77 IRIS to system operacyjny zakładu z modułami dla produkcji (IRIS MES), magazynu (IRIS WMS), jakości (IRIS QMS), utrzymania ruchu (IRIS CMMS), planowania (IRIS APS i IRIS MRP), KPI, BHP (IRIS HSE), kadr (IRIS HRM) i ESG. Wszystkie moduły korzystają z jednego modelu danych, więc dodanie modułu to konfiguracja, a nie nowy interfejs. Dane z maszyn pochodzą z DBR77 IIoT, a zmiany układu lub przepływu można najpierw przetestować w DBR77 DT.

W IRIS Tasks każde zadanie przechodzi przez te same statusy: otwarte, w toku, do przeglądu, wykonane i zweryfikowane. Otwarte zadania przechodzą na kolejną zmianę przy przekazaniu zmiany, a po upływie terminu stają się alertami o przeterminowaniu. Asystent IRIS odpowiada na pytania o dane zakładu na każdym ekranie, a Data & AI proponuje rekomendacje, które człowiek stosuje, zatwierdza lub odrzuca. Jeśli wymagają tego zasady Twojej firmy, IRIS może działać w chmurze prywatnej albo w Twoim własnym centrum danych.

Większość zakładów zaczyna od danych z maszyn, MES i KPI na jednej linii, a potem dodaje utrzymanie ruchu, jakość i magazyn. Pełną listę modułów znajdziesz na stronie platformy IRIS oraz w przeglądzie systemu operacyjnego zakładu.

Najczęstsze pytania

Czy system operacyjny zakładu to to samo co MOM?

Prawie. MOM opisuje czynności na poziomie 3 ISA-95. System operacyjny zakładu to jeden system, który je prowadzi na wspólnym modelu danych, z wbudowanymi zadaniami i AI.

Czy system operacyjny zakładu zastępuje ERP?

Nie. ERP planuje biznes. System operacyjny zakładu prowadzi halę i wymienia z ERP zlecenia oraz zamknięte zapisy.

Od czego zakład powinien zacząć?

Od jednej linii i jednego bolesnego przekazania, na przykład postojów maszyn, które utrzymanie ruchu ręcznie przepisuje. Najpierw napraw tę pętlę, zmierz ją, a potem dodaj kolejny moduł.

Podsumowanie

Porównaj pięć sygnałów z sytuacją w swoim zakładzie. Jeśli pasują trzy lub więcej, zacznij od przekazania, które na jednej linii kosztuje najwięcej, zostaw ERP i istniejące narzędzia podłączone, a kolejne moduły dodawaj, gdy ta pętla już działa. Jeśli pasuje mniej, dobry MES i zdyscyplinowana poranna odprawa mogą na razie wystarczyć.

Źródła